ซิกมันด์ ฟรอยด์(Sigmund Freud) แบ่งระดับการท างานของจิต (Levels of Consciousness)

1. จิตส านึก (Conscious) รู้ตัวว่ากำลังทำอะไร เห็นและได้ยินอะไร                                                                      

2. จิตก่อนสำนึก (Preconscious) เป็นสภาวะจิตของบุคคลที่เก็บสะสมประสบการณ์บางอย่างไว้ เป็นส่วนของเรื่องราวในอดีต                                                                                                                                                            

3. จิตไร้ส านึก (Unconscious) เป็นสภาวะของจิตที่มีอยู่แต่บุคคลไม่รู้ว่ามี เพราะว่าไม่รู้สึกตัวระลึกไม่ได้

โครงสร้างของบุคลิกภาพ (Structures of the Personality)   

1) Id เป็นพลังงานติดตัวมนุษย์มาตั้งแต่เกิดรวมถึงสัญชาตญาณ                                                                             

2) Ego เป็นพลังแห่งการรู้และเข้าใจ                                                                                                                    

3) Superego เป็นพลังที่เกิดจากการเรียนรู้เป็นส่วนหนึ่งของค่านิยมต่าง ๆ จะคอยหักห้ามความรุนแรงของพลัง Id

ขั้นตอนพัฒนาการบุคลิกภาพ  (Stages of Psychosexual Development)

ฟรอยด์แบ่งขั้นพัฒนาการของร่างกายและอารมณ์ โดยขึ้นอยู่กับความต้องการทางเพศออกเป็น 5 ขั้น ดังนี้   

                      

1. ขั้นแสวงหาความสุขจากอวัยวะปาก (Oral Stage) แรกเกิด-18เดือน

2. ขั้นแสวงหาความสุขจากอวัยวะทวารหนัก (Anal Stage) 18 เดือน-3ขวบ  

3. ขั้นแสวงหาความสุขจากอวัยวะเพศ (Phallic Stage) หากเป็นเด็กผู้ชายจะมีพฤติกรรมแบบOedipus Complex คือ มีจิตผูกพันกับแม่จะกลัวพ่อ ส่วนเด็กผู้หญิงจะมีพฤติกรรมแบบ Electra Complex คือ จะเกิดความรักผูกพันกับพ่อมากกว่าแม่ (3-6 ขวบ)                                                              

4. ขั้นแฝง (Latency Stage) เด็กจะ สนใจต่อสติปัญญา พัฒนาการด้านสังคม (6-11 ขวบ)

5. ขั้นสนใจเพศตรงข้าม (Genital Stage) 12-20 ปี